Thưa ông, vì sao tỷ giá VND/USD có xu hướng tăng trong thời gian gần đây?

Nếu so sánh với cuối năm 2011, tỷ giá VND/USD hiện vẫn còn thấp hơn. Trong vòng vài tuần trở lại đây, tỷ giá này có dấu hiệu tăng, song chỉ khoảng 0,7 – 0,8%. Tại sao lại có hiện tượng này?

Chúng ta cần phải thấy, tỷ giá và lãi suất là hai tế bào cấu tạo nên loại tiền tệ của mọi đất nước. Lãi suất VND đang đi xuống theo đà lạm phát giảm dần. Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, trong 5 tháng đầu năm nay, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại vẫn âm. Vì thế, tiền vẫn chỉ quanh quẩn trong kho tiền của các ngân hàng. Tuy nhiên, thực tế này cũng không có nghĩa là các ngân hàng để tiền “chết” trong kho, mà phải đưa ra thị trường liên ngân hàng. Nhưng lãi suất liên ngân hàng hiện cũng rất thấp, chỉ 2 - 3%.

Do đó, các ngân hàng đã tranh thủ cơ hội này tung VND ra mua ngoại tệ. Vì Do đó, hiện tượng tỷ giá VND/USD tăng lên trong 2 tuần qua, phần lớn là do yếu tố lãi suất và vốn khả dụng VND của các ngân hàng thương mại đang ở mức dư thừa tương đối lớn, nên phải chuyển sang mua ngoại tệ. Tỷ giá tăng cũng là chuyện bình thường.

Ông có dự báo gì về xu hướng tỷ giá VND/USD từ nay đến cuối năm?

Nếu nói tỷ giá từ nay đến cuối năm sẽ tăng bao nhiêu và xu hướng như thế nào thì bản thân các ngân hàng thương mại cũng không thể trả lời. Tuy nhiên, đánh giá trên góc độ tương quan, thì từ đầu năm đến nay, tín dụng của Việt Nam không tăng do nhu cầu vốn của nền kinh tế giảm sút. Song hiện tại, khi lạm phát được kiểm soát chặt, nhu cầu nhập khẩu giảm đã làm cho thâm hụt cán cân thương mại giảm. Điều này đã làm dự trữ ngoại hối tăng. Dự trữ ngoại hối tăng lên do doanh nghiệp xuất khẩu đem ngoại tệ về bán và ngân hàng thương mại mua vào. Trước đây, khi mua vào ngoại tệ, các ngân hàng thương mại sẽ bán lại cho những doanh nghiệp có nhu cầu nhập khẩu, nhưng gần đây, nhu cầu nhập khẩu giảm nên ngân hàng thương mại thừa ngoại tệ và đã đem bán lại cho Ngân hàng Nhà nước. Như vậy, có thể nói, thực trạng của tỷ giá đã gắn liền với nguồn cung ứng ngoại hối trong thời gian vừa qua.

Theo tôi, từ nay đến cuối năm, diễn biến của tỷ giá VND/USD còn tùy thuộc vào nhu cầu tiền tệ của nền kinh tế. Điều này lại phụ thuộc vào lãi suất VND sẽ tiếp tục giảm thêm trong thời gian tới hay không. Tôi cho rằng, chắc chắn, lãi suất VND sẽ giảm tiếp, nhưng quan trọng hơn đó là ngân hàng và doanh nghiệp sẽ xử lý nhu cầu tín dụng như thế nào, bởi nhu cầu này không phải do ngân hàng đặt ra, mà chính là nền kinh tế. Chính phủ sẽ có các giải pháp để kích cầu cho nền kinh tế và góp phần cho tăng trưởng GDP đạt 5 -6% trong năm nay. Vì thế, nhu cầu nhập khẩu có thể tăng lên, kéo theo tỷ giá tăng. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần lưu ý một điều là chênh lệch giữa hai đồng tiền là một trong những nhân tố quyết định rất quan trọng không kém về cầu ngoại hối.

Như vậy, nếu đến cuối năm nay, lãi suất cho vay VND ở mức 12 - 13%/năm, trong khi lãi suất cho vay USD chỉ là 4 - 5%/năm, thì khoảng chênh lệch vẫn là 8%/năm. Như vậy, các doanh nghiệp sẽ tính toán nên vay VND đi mua ngoại tệ hay là vay ngoại tệ… Bài toán này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Điều này có nghĩa, cầu về ngoại hối do tác động chênh lệch lãi suất phần nào sẽ giúp cho tỷ giá VND/USD có chiều hướng tăng, song mức độ tăng chỉ khoảng 2 - 2,5%.

Liệu áp lực về nguồn ngoại tệ trả nợ vay của các doanh nghiệp đã sử dụng vốn tín dụng bằng USD trước đây có tác động lên tỷ giá không, thưa ông?

Theo tôi, nhu cầu này không phải tập trung vào một ngày hay là một tháng, mà việc vay ngoại tệ rải đều trong suốt các năm vừa qua. Do đó, cũng không nên quá lo ngại áp lực mua ngoại tệ của doanh nghiệp để trả nợ vay sẽ tác động lên tỷ giá trong một khoảng thời gian nhất định. Hiện tượng tỷ giá tăng gần đây không hẳn vì lý do trên. Có thể, trước mắt, khi vốn dồi dào và tín dụng khó tăng trưởng, ngân hàng tranh thủ mua ngoại tệ, nhưng khi dư nợ được cải thiện, tình hình sẽ thay đổi. Còn phía người dân, nhu cầu mua ngoại tệ không nhiều, bởi lãi suất huy động VND hiện vẫn cao hơn lãi suất huy động ngoại tệ, nên chưa có nhu cầu chuyển vốn từ VND sang ngoại tệ.

(Theo Báo đầu tư)